Enkelvoudige ankerpunten op het dak: typen en toepassingen

Willem Jansen

Gecertificeerd valbeveiliging installatie en keuring expert

Stel je even voor: je staat op een schuin dak, de zon schijnt, en je hebt je handen vol aan je materiaal. Op zo'n moment denk je niet direct aan de zwaartekracht, maar die denkt wel aan jou.

Werken op hoogte is serieuze business. Een val van een dakraam of de rand is geen optie.

Hier op de grond noemen we het 'valgevaar', op het dak is het de realiteit. Je wilt niet dat je gereedschap, of erger, jijzelf, naar beneden dondert. Daarom zijn enkelvoudige ankerpunten je beste vriend.

Ze zijn simpel, effectief en je reddingslijn op het dak. In dit artikel duiken we in de wereld van deze ankerpunten: welke soorten zijn er, waar gebruik je ze voor en waar moet je op letten?

Wat is een Enkelvoudig Ankerpunt eigenlijk?

Je hebt van die systemen met kabels die over je dak lopen, en dan heb je de eenvoudige versies.

Een enkelvoudig ankerpunt is precies wat het klinkt: een losse, stevige pen of haak die je vastzet op één plek op je dak. Denk aan een roestvrijstalen ring of een sterke haak. Dit punt fungeert als anker voor je valbeveiliging.

Je klikt je lijn eraan vast en je kunt veilig bewegen binnen een straal van dat ankerpunt. Het is de meest basale, maar vaak ook de meest voor de hand liggende oplossing voor korte klussen op platte of licht hellende daken.

De Drie Grote Types: Welke Kies Je?

Niet elk dak is hetzelfde en dus is er niet één ankerpunt dat overal werkt.

De keuze hangt af van je dakbedekking en wat je precies gaat doen. We onderscheiden drie hoofdcategorieën die je het meest tegenkomt. Dit is de klassieker onder de ankerpunten.

1. Schroefankers (De Stalen Krachtpatser)

Een stalen pin met een flinke schroefdraad die je rechtstreeks in het dak draait. Ze zijn er in allerlei maten en diktes.

Je draait ze vast in bitumen, EPDM (met de juiste plakring), of in houten ondergronden.

De kracht van zo’n ankerpunt zit 'm in de verankering. Een goed schroefanker kan makkelijk 500 kg aan trekkracht aan, soms wel meer. Merken als Sefaf of Protecta zijn hierin bekende namen. De kosten zijn meestal erg meevallen, vaak ben je minder dan €30 kwijt per stuk.

Let op: De ondergrond moet hard genoeg zijn. In een zachte bitumenlaag gaat zo’n schroef er makkelijk in, maar in beton heb je een speciale boor en een veel sterkere anchor nodig.

2. Betonankers (Voor de Harde Kern)

Een te korte schroef is levensgevaarlijk; hij moet echt diep genoeg zitten om de kracht op te vangen. Wanneer je dak van beton is of een staalconstructie met een betonvloer, dan heb je meer nodig dan een simpele schroef. Dan kom je uit bij betonankers.

Deze systemen zijn vaak chemisch verankerd of werken met een uitzetmechanisme dat zich vastbijt in het harde materiaal.

Ze zijn ontworpen voor extreme belasting. Waar een schroefanker het begeeft, houdt een betonanker stand. Je kunt hierbij denken aan trekkrachten van 800 kg tot zelfs boven de 1000 kg.

Je hebt ze in allerlei soorten, van eenvoudige ringen tot complexe constructieankers.

3. RVS Ankerpunten (De Duurzame Vriend)

Ze zijn vaak wat duurder en de installatie is precisiewerk. Je hebt de juiste boormachine en boren nodig (hardmetaal) en soms een speciale tang om ze goed vast te zetten. Woon je aan de kust?

Dan ken je de strijd tegen roest. Het zoute zeewater vreet aan metaal.

Voor deze omgevingen is RVS (RoestVrijStaal) de enige optie. RVS ankerpunten zijn vaak gemaakt van A2 of A4 kwaliteit.

A4 is de allerbeste en gaat jarenlang mee zonder te roesten. Ze zien er ook nog eens strak uit. Je betaalt een kleine premie voor RVS, de prijzen liggen vaak 20-30% hoger dan vergelijkbare stalen ankerpunten. Maar als je bedenkt dat je ze waarschijnlijk nooit meer hoeft te vervangen, is het een investering die zich dubbel en dwars terugbetaalt. Ze zijn er in schroefversies voor bitumen/dakpannen en in chemische versies voor beton.

Waar Zet Je Ze Neer? De Toepassingen

Een enkelvoudig ankerpunt is geen speeltje, het is een gereedschap. Je gebruikt het voor:

• Ladderbeveiliging: Je ladder kan niet wegglijden als deze vastzit aan een ankerpunt op het dak. Handig voor het op- en afstappen.
• Veiligheidslijn: Je klikt je valbeveiligingslijn vast en je kunt veilig over een deel van het dak bewegen om bijvoorbeeld dakpannen te leggen of een schoorsteen te inspecteren.
• Tijdelijke steun: Even een stuk gereedschap vastmaken zodat het niet van het dak rolt? Hang het aan de ring van je ankerpunt.
• Dakrandbeveiliging: Soms gebruikt men een ankerpunt als verankering voor een tijdelijke leuning of net, al is dat vaak tijdelijk.

Regels zijn Regels: De Normen

Veiligheid is niet vrijblijvend. In Nederland en Europa zijn er strenge regels voor werken op hoogte.

De belangrijkste norm voor ankerpunten is de NEN 7513. Deze norm schrijft voor hoe een ankerpunt getest moet worden, wat de draagkracht moet zijn en hoe het gemonteerd moet worden. Je ankerpunt moet dus voorzien zijn van een CE-markering. Dat is het minimum.

Daarnaast ben je als werkgever verplicht volgens de Arbowet om je werknemers te beschermen tegen vallen. Zomaar wat schroeven in het dak draaien zonder na te denken over de belasting of de ondergrond, is dus niet alleen dom, maar ook strafbaar.

De Juiste Keuze en Installatie: Doe Het Goed

Het kopen van een ankerpunt is stap 1. Stap 2 is het correct installeren.

Check de Ondergrond

Een ankerpunt dat loslaat, is dodelijk. Hier zijn de gouden tips:

Dit is de allerbelangrijkste stap. Is het dak hard, zacht, oud of nieuw? Een oud bitumen dak kan broos zijn. Een schroefanker werkt daar prima, maar je moet wel de juiste lengte kiezen om door de toplaag heen te komen en in de stevige laag eronder te boren.

Kracht is Koning

Voor beton check je de hardheid en de wapening. Boor je per ongeluk op een staalpen van de wapening?

Dan faalt je ankerpunt. Hoeveel gewicht moet het ankerpunt houden? De norm zegt minimaal 100 kg per persoon, maar in de praktijk rekenen we met veel meer.

Laat het Nakijken

Een val zet enorme krachten op het ankerpunt (de valkracht is veel groter dan je gewicht). Kies altijd voor een ankerpunt met een draagkracht die ver boven je eigen gewicht en het gewicht van je materiaal ligt.

Ga voor minimaal 500 kg. Bij serieuze klussen of als je een heel dak vol gaat zetten met ankerpunten, laat dan eerst een draagkrachtberekening voor ankerpunten op daken uitvoeren door een expert.

Een professional weet precies hoe de constructie in elkaar steekt en welk ankerpunt het beste is. Zij kunnen een installatiecertificaat afgeven, wat vaak verplicht is voor bedrijven. Enkelvoudige ankerpunten zijn de basis van veilig werken op het dak.

Ze zijn niet ingewikkeld, maar eisen wel respect. Kies het juiste type voor jouw klus, zorg dat het stevig zit en je kunt met een gerust hart aan de slag.