Zorgplicht van de opdrachtgever bij dakwerkzaamheden

Willem Jansen

Gecertificeerd valbeveiliging installatie en keuring expert

Dakwerkzaamheden: het is vakwerk waarbij veiligheid voorop hoort te staan. Of het nu gaat om het repareren van een lekkage of het plaatsen van compleet nieuwe dakbedekking, de risico’s zijn altijd aanwezig.

Denk aan vallende materialen of werken op hoogte. Vaak denken we dat de verantwoordelijkheid alleen bij de dakwerker zelf ligt.

Maar wist jij dat ook de opdrachtgever – de persoon of organisatie die de klus uitbesteedt – een flinke wettelijke zorgplicht heeft? In dit artikel lees je precies wat dit voor jou betekent, hoe je dit slim aanpakt en wat de consequenties zijn als je deze plicht negeert.

Wat is die zorgplicht eigenlijk?

De zorgplicht is een rechtsbegrip dat voortvloeit uit het Burgerlijk Wetboek. Simpel gezegd: jij als opdrachtgever moet zorgvuldig handelen om de veiligheid van de dakwerker en de omgeving te waarborgen.

Dit is geen passieve rol; het vraagt om proactief handelen. Hoewel de Arbeidsomstandighetenwet (Arbo) zich vooral richt op de werkgever (de dakwerker), gaat jouw verantwoordelijkheid verder.

Je bent niet alleen de klant, je bent ook degene die de veiligheid faciliteert. Artikel 7:648 van het Burgerlijk Wetboek legt deze plicht vast. Het betekent dat je moet handelen zoals een goed opdrachtgever betaamt.

Dit is geen absolute plicht, maar hangt samen met de risico’s van de klus. Hoe complexer het dak, hoe hoger jouw zorgplicht. Een simpel plat dak vraagt om minder maatregelen dan een complexe dakkapel met veel obstakels.

Veilig op het platte dak: Wat moet je regelen?

Wanneer je dakwerkers inhuurt voor een plat dak, zijn er een aantal concrete zaken die je moet regelen.

Je kunt niet zomaar iemand laten beginnen zonder de juiste voorzieningen. Hieronder de belangrijkste punten voor een veilige werkomgeving.

Een veilige toegang tot het dak

De eerste stap is een veilige manier om het dak te bereiken. De dakwerker moet stabiel en veilig op het dak kunnen komen. Dit kan via een vaste trap, een tijdelijke ladder of een speciale steiger. De ladder moet voldoen aan de eisen van het Bouwbesluit en de NEN 7580 norm (Veilig werken op hoogte).

Als opdrachtgever ben jij verantwoordelijk voor het controleren of de ladder correct is opgesteld en geschikt is voor de belasting.

Dakbescherming en valbeveiliging

Een onveilige ladder is een onveilige start. Werk op hoogte brengt het risico op vallen met zich mee, niet alleen voor de werker, maar ook voor materialen. Om schade aan de omgeving te voorkomen en de veiligheid te garanderen, is dakbescherming essentieel.

Dit kan een valbeveiligingssysteem zijn, zoals een valgordijn of valmat, of een net rondom het dak. De keuze hangt af van de hoogte en de aard van de werkzaamheden.

Een veilige werkplek rondom het dak

Hoewel de kosten voor een goed systeem variëren – denk aan bedragen tussen de €500 en €5000, afhankelijk van de complexiteit – is het een onmisbare investering.

Een veilige werkomgeving beperkt zich niet tot het dak zelf. Rondom het gebouw moet de ruimte vrij zijn van obstakels. Denk aan auto’s, struiken of andere objecten die de werkzaamheden belemmeren.

Communicatie is key

Zorg dat er voldoende ruimte is voor de dakwerker om materialen te plaatsen en veilig te bewegen. Een goede samenwerking begint met duidelijke communicatie.

Bespreek vooraf de risico’s, stel procedures vast en houd elkaar op de hoogte van veranderingen.

EHBO-voorzieningen

Als opdrachtgever weet je vaak als eerste wat er speelt op de locatie. Geef deze informatie tijdig door aan de dakwerker.

Een ongeluk zit in een klein hoekje. Zorg dat er een EHBO-kit aanwezig is en dat de dakwerker weet waar deze ligt. Dit lijkt een kleine moeite, maar het kan groot verschil maken bij een ongeval.

De rol van de opdrachtgever naast de dakwerker

Hoewel de dakwerker zelf verantwoordelijk is voor zijn eigen veiligheid, ben jij als opdrachtgever de spil in de organisatie van die veiligheid.

De dakwerker kan pas veilig werken als jij de juiste omstandigheden creëert. Als opdrachtgever controleer je niet alleen of de dakwerker de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) draagt, zoals een harnas, helm en veiligheidsschoenen, maar zorg je ook dat deze beschikbaar zijn en in goede staat verkeren.

Hoewel de dakwerker deze spullen vaak zelf betaalt, ligt de eindverantwoordelijkheid voor de beschikbaarheid bij jou. Een belangrijk recht van de dakwerker is het recht om te weigeren te werken onder onveilige omstandigheden. Als opdrachtgever moet je deze weigering serieus nemen en direct actie ondernemen om de situatie te verbeteren. Het is jouw taak om het werk zo te organiseren dat je ook de ketenaansprakelijkheid bij ingehuurde dakwerkers goed afdekt en onveilige situaties zoveel mogelijk voorkomt.

Uitbreiding van de zorgplicht: Concreet actie ondernemen

De zorgplicht is meer dan alleen het leveren van materialen. Het vraagt om actieve betrokkenheid. Hieronder een aantal verplichtingen die hieruit voortvloeien:

• Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E): In samenspraak met de dakwerker stel je een RI&E op of laat je deze opstellen. Dit document inzichtelijk de risico’s en benoemt maatregelen om deze te beheersen.
• Toezicht houden: Blijf betrokken. Controleer of de dakwerker zich houdt aan de veiligheidsvoorschriften en of de werkzaamheden volgens plan verlopen.
• Open communicatie: Schroom niet om zorgen te uiten of vragen te stellen. Een open dialoog voorkomt misverstanden.
• Naleving van wet- en regelgeving: Zorg dat je op de hoogte bent van de relevante wetten, zoals het Bouwbesluit en de NEN-normen. Je bent verantwoordelijk voor de naleving hiervan.
• Verzekeringen: Controleer of de dakwerker voldoende verzekerd is, met name tegen letselschade. Een goede verzekering is essentieel voor both parties.

Wat gebeurt er als je de zorgplicht negeert?

De consequenties van het niet nakomen van je zorgplicht kunnen verstrekkend zijn.

• Aansprakelijkheid voor letselschade: Als er ongevallen gebeuren door onveilige situaties, kun jij als opdrachtgever aansprakelijk worden gesteld. De schadevergoeding kan oplopen tot in de miljoenen, afhankelijk van de ernst van het letsel en de duur van de arbeidsongeschiktheid. Een bekend voorbeeld is een schadevergoeding van €2,5 miljoen voor een dakwerker die ernstig letsel opliep.
• Boetes: De overheid kan boetes opleggen voor het niet naleven van de veiligheidsvoorschriften. Dit kan flink in de papieren lopen.
• Civielrechtelijke schadeclaims: Naast letselschade kunnen er claims komen voor materiële schade of andere geleden verliezen.
• Strafrechtelijke vervolging: In extreme gevallen van grove nalatigheid kan er zelfs sprake zijn van strafrechtelijke vervolging.

Hieronder de belangrijkste risico’s: Deze risico’s benadrukken hoe belangrijk het is om je verantwoordelijkheid serieus te nemen. Door proactief te handelen en de veiligheid voorop te stellen, voorkom je niet alleen ongelukken, maar ook juridische en financiële problemen.

Conclusie

De zorgplicht van de opdrachtgever bij dakwerkzaamheden is een essentieel onderdeel van een succesvolle klus. Het gaat verder dan alleen het inhuren van een vakman. Het vraagt om actieve betrokkenheid, het regelen van de juiste voorzieningen en het bewaken van de veiligheid.

Door je bewust te zijn van deze verantwoordelijkheden en ze serieus te nemen, zorg je voor een veilige werkomgeving en voorkom je onnodige risico’s.

Of je nu een particulier bent die zijn dak laat repareren of een bedrijf dat groot onderhoud uitbesteedt, de zorgplicht geldt voor iedereen. Neem deze plicht serieus, en je dakwerkzaamheden verlopen soepel en veilig.