Bewustzijnscampagne dakveiligheid voor facilitair managers

Willem Jansen

Gecertificeerd valbeveiliging installatie en keuring expert

Stel je voor: je hebt je werkdag net goed opgepakt, en dan gaat de telefoon. Een ongeval op het dak. Een val, een blessure, of erger.

Voor facilitair managers is dit een van de nachtmerriescenario’s. Hoewel je taken als facilitair manager vaak draaien om het soepel laten verlopen van de bedrijfsvoering – van schoonmaak tot energiebeheer – is er één gebied dat soms onbedoeld onder de radar blijft: dakveiligheid.

Dit artikel helpt je om hier verandering in te brengen. We schrijven een concreet plan voor een bewustzijnscampagne die niet alleen veiliger werkt, maar ook zorgt voor gemoedsrust.

Waarom dakveiligheid niet mag ontbreken op je radar

Als facilitair manager ben je de spin in het web. Je bent verantwoordelijk voor alles wat speelt binnen de fysieke omgeving van je organisatie.

De rol is de afgelopen jaren sterk veranderd. Waar het vroeger vooral ging over het repareren van kapotte lampen en het in de gaten houden van de schoonmaak, ben je nu een strategische partner. Je bent bezig met duurzaamheid, kostenbeheer en de gebruikerservaring van medewerkers.

Maar hoe strategisch je ook bent, de basisveiligheid mag nooit vergeten worden.

Dakveiligheid is hier een cruciaal onderdeel van. Dakwerkzaamheden brengen risico’s met zich mee die vaak onderschat worden. Denk aan valgevaar, maar ook aan risico’s bij inspecties of onderhoud. Een goede facilitair manager zorgt niet alleen voor een prettige werkplek binnen, maar garandeert ook veiligheid buiten en op hoogte.

De complexe rol van de facilitair manager

De takenlijst van een facilitair manager is tegenwoordig enorm. Je bent verantwoordelijk voor gebouwbeheer, onderhoud, veiligheid, duurzaamheid, kostenbeheer en de gebruikerservaring.

Dit vraagt om een brede kennis en een scherp oog voor detail. Volgens rapporten van organisaties als Cushman & Wakefield verwacht een meerderheid van de facilitair managers dat hun rol de komende jaren nog verder zal veranderen. Data-gedreven werken en remote werken spelen hierbij een grote rol.

Desondanks blijft de fysieke veiligheid een kernverantwoordelijkheid. Je bent de eindverantwoordelijke voor het beheer van het gebouw, inclusief het dak.

Een val van hoogte is een van de meest voorkomende en ernstige ongevallen in de facilitaire sector. Het is dus niet alleen een wettelijke plicht, maar ook een morele verantwoordelijkheid om hier aandacht aan te besteden.

Veelvoorkomende uitdagingen in facility management

Facilitair managers hebben hun handen vol aan diverse uitdagingen. Uit onderzoek, zoals het “Global Facility Management Survey” van Sodexo, blijkt dat de topuitdagingen vaak draaien om onderhoud, kosten, personeelstekorten en duurzaamheid.

Maar veiligheidsrisico’s staan ook hoog op de lijst, hoewel ze soms minder zichtbaar zijn dan energieprijzen. Veelvoorkomende problemen zijn: Een rapport van FM World schat dat onveilige situaties, inclusief dakongevallen, jaarlijks miljarden euro’s kosten. De impact van een ongeluk is enorm: naast de emotionele schade voor betrokkenen, zijn de financiële gevolgen (boetes, stilstand, imagoschade) vaak verwoestend.

• Onderhoudsproblemen: Onverwachte storingen die downtime veroorzaken.
• Kostenstijgingen: Stijgende prijzen voor materialen en energie.
• personeelstekort: Het moeilijk vinden van gekwalificeerde krachten.
• Technologische veranderingen: Het integreren van nieuwe systemen.
• Veiligheidsrisico’s: Onveilige situaties op daken, zoals gebrekkige valbeveiliging of slecht onderhouden dakranden.

De strategische waarde van goed facility management

Effectief facility management is geen kostenpost, maar een investering. Organisaties die hun facilitaire processen optimaliseren, plukken hier dagelijks de vruchten van.

Denk aan verhoogde productiviteit, lagere operationele kosten en een betere veiligheid. Volgens onderzoek van Deloitte kunnen organisaties die hun facility management slim aanpakken rekenen op:

• Meer productiviteit door een comfortabele en veilige werkomgeving.
• Kostenbesparingen door efficiënter energiegebruik en onderhoud.
• Een betere veiligheidscultuur, wat leidt tot minder ongevallen.
• Verhoogde duurzaamheid, wat goed is voor het imago en de portemonnee.

Een onderzoek van Knight Frank toonde aan dat organisaties met efficiënt facility management gemiddeld 15% minder uitgeven aan operationele kosten. Dit benadrukt dat aandacht voor zaken als dakveiligheid niet alleen moreel goed is, maar ook economisch slim.

De rol van de facilitair directeur

Hoewel de facilitair manager het dagelijks beheer doet, is de facilitair directeur verantwoordelijk voor de strategische koers.

Deze senior leidinggevende zorgt ervoor dat het facilitaire beleid aansluit bij de bedrijfsdoelstellingen. Taken zijn onder meer strategische planning, budgetbeheer, leiderschap en risicobeheer.

De vijf basis taken van elke manager

De facilitair directeur moet zorgen voor een cultuur waarin veiligheid prioriteit nummer één is. Zonder steun vanuit de directie is het moeilijk om een effectieve bewustzijnscampagne voor dakveiligheid te implementeren. De directeur moet het goede voorbeeld geven en zorgen dat er budget en tijd is voor trainingen, veiligheidsmaatregelen en het opnemen van dakveiligheid in het bedrijfsnoodplan. Ongeacht de specifieke functie, elke manager heeft vijf basisverantwoordelijkheden: plannen, organiseren, leidinggeven, controleren en communiceren.

• Plannen: Een veiligheidsplan opstellen voor dakwerkzaamheden.
• Organiseren: Zorgen voor de juiste materialen, mensen en protocollen.
• Leidinggeven: Het team motiveren om veilig te werken.
• Controleren: Controleren of de veiligheidsmaatregelen worden nageleefd.
• Communiceren: Duidelijk maken waarom veiligheid belangrijk is.

Voor facilitair managers betekent dit: Deze vaardigheden zijn essentieel om een cultuur van veiligheid te creëren.

Stappenplan: Een bewustzijnscampagne voor dakveiligheid

Het ontwikkelen van een campagne hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het draait om herhaling, duidelijkheid en zichtbaarheid.

Stap 1: Risicoanalyse en doelgroepbepaling

Hier is een stappenplan dat je direct kunt toepassen. Begin met een grondige analyse van de risico’s op jouw daken. Wat zijn de specifieke gevaren?

Stap 2: De juiste boodschap formuleren

Zijn er schoorstenen, lichtkoepels of valranden? Wie werkt er op het dak?

Stap 3: Kies de juiste kanalen

Zijn het externen, of je eigen onderhoudsteam? Breng dit scherp in beeld.

• Intranet: Artikelen en reminders.
• Posters: Visuele waarschuwingen bij liftopgangen of in de kantine.
• nieuwsbrieven: Een maandelijkse veiligheidsupdate.
• Trainingen: Praktische sessies over valbeveiliging.

Stap 4: Training en voorlichting

Houd de boodschap simpel en krachtig. Gebruik geen jargon, maar heldere taal. Bijvoorbeeld: “Veilig op het dak: geen klus is het risico waard.” De boodschap moet blijven hangen. Gebruik meerdere kanalen om je boodschap te verspreiden. Denk aan:

Kennis is macht, maar alleen als het wordt toegepast. Organiseer trainingen waarin medewerkers leren hoe ze valbeveiliging moeten gebruiken, hoe ze een dak inspecteren en wat de protocollen zijn.

Stap 5: Monitoring en bijstelling

Bedrijven die regelmatig training geven, zien volgens onderzoek van SafetyCulture een aanzienlijke daling van het aantal ongevallen. Een campagne is geen eenmalig project. Monitor de effectiviteit. Zijn er minder bijna-ongevallen?

Wordt de protocollen nageleefd? Vraag feedback aan je team en pas de campagne aan waar nodig.

Conclusie: Veiligheid als standaard

Als facilitair manager heb je de macht om de veiligheidscultuur te veranderen. Dakveiligheid is niet iets dat je ‘erbij doet’; het is een integraal onderdeel van je verantwoordelijkheid. Door een duidelijke, consistente bewustzijnscampagne te draaien, zet je in op gedragsbeïnvloeding om onveilig werken op hoogte te voorkomen en bouw je aan een cultuur waarin iedereen thuiskomt na een werkdag.

Begin klein, wees consistent en betrek je team. Open het gesprek over valincidenten; de impact op lange termijn is enorm, zowel voor de veiligheid van je medewerkers als voor de reputatie van je organisatie.